science of the occasions of the revelation and its importance in the interpretation of the Qur'an with emphasis on the Aḥādīth transmitted from the Ahl al-Bayt

Document Type : Original Article

Author
Member of the faculty of the Qur'anic Studies Department of the Hoza Research Center and University, Qom, Iran
Abstract
Some of the interpretation traditions include the occasions of the revelation (asbāb alnuzūl) aḥādīth of the verses and surahs, whose validity and role or lack of role in understanding and interpreting the Qur'an has always been discussed. The occasions of the revelation aḥādīth can be discussed from different perspectives and so far many articles have been written about its different angles. One of the significant topics is the cause of the descent, the place of the occasions of the revelation aḥādīth in the interpretational traditions of the Ahl al-Bayt (a.s) and the extent of their validity and citation in the interpretation of the Qur'an. The present article, with the method of analysis and description, by examining the nature and various aspects of the occasions of the revelation aḥādīth the Qur'an, aims to answer the question, what is the position of the occasions of the revelation aḥādīth o among the interpretative traditions passed down from the Ahl al-Bayt (a.s)? The result of this research is that Imam Ali (a.s) is the only Prophet’s Companion who witnessed the revelation of all the verses of the Qur'an and he is aware of all the occasions of the revelation aḥādīth, but the traditions transmitted by him are not so many, and the number of traditions transmitted from the Ahl al-Bayt (a.s) was identified as about 162 traditions, some of them in the capacity of interpretation and adaptation of the verses is not the occasions of the revelation in real. This sign of not-so-much importance is the occasions of the revelation in the interpretation of the Qur'an. Also, from the point of view of Ahl al-Bayt traditions, the ruling of verses is never reserved for revelation.

Keywords


  1. ا‌‌بن‌عقده کوفی، احمد‌‌بن‌محمد، فضائل امیرالمؤمنین×، قم: دلیل ما، 1424ق.
  2. ا‌‌بن‌ندیم، محمد‌بن‌اسحاق، الفهرست (ابن‌ندیم)، بیروت: دارالمعرفة، بی‌‌تا.
  3. ابن‌اثیر، مبارک‌بن‌محمد، النهایة فی غریب ‌الحدیث، تحقیق: احمد الزاوی، محمود طناحی، قم: اسماعیلیان، 1364ش.
  4. ابن‌العربی، محمد‌بن‌عبدالله، احکام ‌القرآن، تحقیق: علی محمد بجاوی، بیروت: دار احیاء التراث العربی، بی‌تا.
  5. ا‌‌بن‌بابویه، محمد‌‌بن‌علی، الامالی، تهران: کتابچی، 1376ش.
  6. ابن‌کثیر، اسماعیل‌بن‌عمرو، تفسیر القرآن ‌العظیم، تحقیق: محمدحسین شمس‌الدین، بیروت: دارالکتب العلمیة، 1419ق.
  7. ابوحیان ‌اندلسی، محمد‌‌بن‌یوسف، البحر المحیط فی التفسیر، تحقیق: صدقی محمد جمیل، بیروت: دارالفکر، 1420ق.
  8. احمد‌بن‌حنبل، شیبانی، مسند احمد‌بن‌حنبل، بیروت: دار صادر، بی‌تا.
  9. ازهری، نادی‌بن‌محمود حسن، نهایة السؤال فی ما استدرک علی الواحدی و السیوطی من اسباب النزول، اسوان: دارالصحابه للتراث، 1415ق.
  10. استادی، رضا، آشنایی با تفاسیر، قم: قدس، 1383ش.
  11. آقا بزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعة إلی تصانیف‌ الشیعه، بیروت: دارالاضواء، 1403ق.
  12. بابائی، علی‌اکبر و همکاران، روش‌شناسی تفسیر قرآن، قم: پژوهشکده حوزه و دانشگاه، 1379ش.
  13. بابایی، علی‌‌اکبر، مکاتب تفسیری، قم: پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، 1381ش.
  14. بحرانی، سیدهاشم حسینی، البرهان فی تفسیر القرآن، تهران: بنیاد بعثت، 1416ق.
  15. بخاری، محمد‌بن‌اسماعیل، صحیح البخاری، بیروت: دارالفکر، 1401ق.
  16. تهانوی، محمدعلی، موسوعة کشاف اصطلاحات الفنون و للعلوم، بیروت: مکتبة لبنان ناشرون، 1996م.
  17. حاجی خلیفه، مصطفی‌بن‌عبدالله، کشف الظنون عن اسامی الکتب و الفنون، تحقیق: سید‌شهاب‌الدین مرعشی نجفی، بیروت: داراحیاء التراث العربی، بی‌تا.
  18. حاجى خلیفه، مصطفى‌بن‌عبد الله، کشف الظنون عن أسامی الکتب و الفنون، بیروت: دار إحیاء التراث العربی، بی‌‌تا.
  19. حاکم حسکانی، عبیدالله‌‌بن‌‌عبدالله، شواهد التنزیل، تحقیق: محمدباقرمحمودی، تهران، وزارت فرهنگ و ارشاداسلامی، 1411ق.
  20. حاکم نیشابوری، محمد‌بن‌عبدالله، المستدرک علی الصحیحین، تحقیق: یوسف مرعشلی، بیروت: دارالمعرفه، بی‌تا.
  21. حاکم نیشابوری، محمد‌بن‌عبدالله معرفة علوم الحدیث، تحقیق: سید‌معظم حسین، بیروت: دارالآفاق الحدیث، 1400ق.
  22. حجتی، محمدباقر، اسباب النزول، تهران، دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1377ش.
  23. حویزی، عبدعلی‌بن‌جمعه، تفسیر نور الثقلین، تحقیق: سیدهاشم رسولی محلاتی، قم: مؤسسة اسماعیلیان، 1415ق.
  24. دهلوی، شاه ولی الله، الفوز الکبیر فی اصول التفسیر، ترجمه: سلمان حسینی، تهران، انتشارات صدیقی، 1378ش.
  25. زرقانی، محمد عبدالعظیم، مناهل العرفان فی علوم القرآن، بیروت: دارالفکر، 1420.
  26. زرکشی، محمد‌بن‌عبدالله، البرهان فی علوم القرآن، تحقیق: محمد ابراهیم، دار احیاء الکتب العربیة، 1376ق.
  27. زمخشری، محمود‌بن‌عمر، الکشاف، تحقیق: محمد عبدالسلام شاهین، بیروت: دارالکتب العلمیة، 1407ق.
  28. سبزواری، سید‌عبد الاعلی، مواهب الرحمن فی تفسیر القرآن، بیروت: مؤسسة اهل‌البیت، 1409ق.
  29. سعد، خالد خلیفه، علم اسباب النّزول و اهمیته فی تفسیر القرآن، بحرین، دارالحکمة، 1998م.
  30. سیوری‌‌حلی، مقداد‌‌بن‌عبدالله، کنزالعرفان فی‌‌فقه القرآن، تحقیق: سیدمحمد قاضی، مجمع جهانی تقریب مذاهب اسلامی، 1419ق.
  31. سیوطی، جلال‌الدین، الاتقان فی علوم القرآن، تحقیق: سعید مندوب، بیروت: دارالفکر، 1416ق.
  32. سیوطی، جلال‌الدین، الدر المنثور فی تفسیر المأثور، قم: کتابخانه مرعشی نجفی، 1404ق.
  33. سیوطی، جلال‌الدین، لباب النقول فی اسباب النزول، تحقیق: احمد عبد الشافی، بیروت: دارالکتب العلمیه، بی‌تا.
  34. شاطبی، ابراهیم‌بن‌موسی، الموافقات، تحقیق: مشهود‌بن‌حسن آل سلمان، دار ابن‌عنان، 1417ق.
  35. صفار، محمد‌‌بن‌حسن، بصائر الدرجات فی فضائل آل محمد‌×، قم: مکتبة آیة‌الله المرعشی النجفی، 1404ق.
  36. طباطبایی، محمدحسین، قرآن در اسلام (طبع قدیم)، تهران: دارالکتب الإسلامیة، 1353ش.
  37. طباطبائی، سید‌محمدحسین، قرآن در اسلام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، 1379ش.
  38. طباطبائی، سیدمحمدحسین، المیزان فی تفسیر القرآن، قم: نشر اسلامی، 1417ق.
  39. طبرسی، فضل‌بن‌حسن، مجمع البیان فی تفسیر القرآن، تهران: انتشارات ناصر خسرو، 1372ش.
  40. طبری، محمد‌بن‌جریر، جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دارالمعرفة، 1412ق.
  41. طیب‌حسینی، سیدمحمود، ذات سلاسل، دایرة المعارف قرآن کریم، مرکز فرهنگ و معارف قرآن کریم، ص302 – 308، 1394ش.
  42. عاملی، سید‌جعفر مرتضی، حقائقی مهم پیرامون قرآن کریم، ترجمه: سید‌حسن اسلامی، قم: نشر اسلامی، 1377ش.
  43. عیاشی، محمد‌‌بن‌مسعود، تفسیر العیاشی، تهران: مکتبة العلمیة الاسلامیة، 1380ق.
  44. غروی،سعیده، گردآوری و بررسی روایات اسباب ‌نزول از اهل البیت‌×، قم: دانشکده اصول دین، 1384ش.
  45. فخر رازی، محمد‌بن‌عمر، التفسیر الکبیر (مفاتیح الغیب)، بیروت: دار احیاء التراث العربی، 1420ق.
  46. فرات کوفى، فرات‌بن‌ابراهیم، تفسیر فرات الکوفى، تحقیق محمدکاظم، تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامى، 1410ق.
  47. فراهیدی، خلیل‌بن‌احمد، العین، تحقیق: مهدی مخزومی، ابراهیم سامرائی، قم: مؤسسة دارالهجرة، 1410ق.
  48. قاسمی، محمد جمال‌الدین، محاسن التأویل، تحقیق: محمد باسل عیون السود، بیروت: دارالکتب العلمیة، 1418ق.
  49. قرطبی، محمد‌بن‌احمد، الجامع لاحکام القرآن (تفسیر قرطبی)، تهران: انتشارات ناصر خسرو، 1364ش.
  50. قمى، على‌بن‌ابراهیم، تفسیر القمی، قم: دارالکتاب،1363ش.
  51. کلینى، محمد‌بن‌یعقوب، الکافی، تحقیق: على‌اکبر غفارى، تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1363ش.
  52. معرفت، محمدهادی، التفسیر و المفسرون، مشهد: آستان قدس رضوی، 1418ق.
  53. معرفت، محمدهادی، التمهید فی علوم القرآن، قم: نشر اسلامی، 1411ق.
  54. معرفت، محمدهادی، علوم قرآنی، قم: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی التمهید، 1381ش.
  55. معرفت، محمدهادى، التفسیر الأثری الجامع، قم: مؤسسه فرهنگى انتشاراتى التمهید، 1387ش.
  56. مکارم شیرازی، ناصر و دیگران، تفسیر نمونه، تهران: دارالکتب الاسلامیة، 1374ش.
  57. نکونام، جعفر، درآمدی بر تاریخگذاری قرآن، تهران: هستی نما، 1380ش.
  58. نووی، محیی‌الدین‌بن‌شرف، شرح صحیح مسلم، بیروت: دارالکتاب العربی، 1407ق.
  59. واحدی، علی‌بن‌احمد، اسباب ‌نزول القرآن، تحقیق: کمال بسیونی زغلول، بیروت: دارالکتب العلمیة، 1411ق.