کارشناسی ارشد مدرسه علمیه تخصصی حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، ایران
چکیده
اهل حدیث، رویکردی در اسلام است که در اصول و فروع دین به ظاهر قرآن و سنت عمل میکنند. مشهورترین شخصیت اهل حدیث در صدر اسلام، احمدبنحنبل است. آنان بر احیای سنت و پیروی از پیامبر اسلام| و صحابه و تابعان تأکید دارند و در تفسیر آیات قرآن، خود را ملتزم به اقوال صحابه و تابعان میدانند. از نظر آنان، عقل جایگاهی ندارد و برای آن اعتباری قائل نیستند. اهل حدیث همواره به ظاهر آیات پایبند هستند و مبنای تفسیر آنان، احادیث است. این مقاله با روش توصیفی ـ تحلیلی و با استناد به کتابهای معتبر تدوین شده است. فهم روشهای تفسیری و انتخاب شیوههای درست و چگونگی بهرهگیری صحیح از احادیث از اهداف اصلی این پژوهش بهشمار میرود. با توجه به کاستیهایی که در روش تفسیری صحابه و تابعان وجود دارد، بررسی سند و دلالت احادیث، پرداختن به روش تفسیری اهل حدیث را ضروری میسازد تا در پرتو آن، ضعفها و نقدهای این شیوه روشن شود و بتوان به روش صحیح تفسیر و فهم درست آیات دست یافت و بطلان روش آنان را آشکار ساخت. نتیجهای که بهعنوان دستاورد این پژوهش بهدست میآید، آن است که اهل حدیث برای اثبات ادعاهای خود از آیات قرآن و احادیث بهره میگیرند؛ در حالی که هر دو روش آنان قابل نقد است و گاه با آیاتی که دعوت به تفکر و تعقل میکند، مغایرت دارد. ظاهرگرایی و جمود آنان بر ظاهر قرآن، از مهمترین عوامل ضعف روششان است. از این رو، این تحقیق درصدد است تا بهطور تفصیلی به بیان دلایل و نقد آن از درون آیات قرآن و روایات بپردازد.
قرآن پژوهی