دانشیار گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه تهران، ایران
چکیده
معرفت دینی به عنوان میراثی برگرفته از متون دینی، به ویژه قرآن کریم، در عصر حاضر با چالشهای اساسی مواجه شده است. این پژوهش به بررسی مسئله «مواجهه راهبردی با قرآن کریم» به عنوان یک دغدغه محوری در پژوهشهای دینی معاصر میپردازد. از یک سو، گذر زمان و تحولات فرهنگی، فاصله مخاطبان امروزی را با متن اصیل قرآن افزایش داده است. از سوی دیگر، جریانهای فکری مختلف در تلاش برای اعتباربخشی به دیدگاههای خود، به استنادهای گزینشی از قرآن روی آوردهاند. در این میان، مواجهه مستقیم با متن قرآن با موانع متعددی روبهروست که از جمله میتوان به: 1. بدیهیانگاری معانی قرآن؛ 2. عدم تمایز بین سطوح مختلف متون دینی؛ 3. چالشهای طبقهبندی گزارههای قرآنی؛ 4. نگاه تکبعدی به قرآن به عنوان متن خبری؛ 5. تحلیلهای کمّی ناکافی از آیات قرآن؛ اشاره کرد. با این حال، نقاط قوت مهمی در مواجهه مستقیم با قرآن وجود دارد که شامل ارتباط دوسویه متن و قرائت، و بهرهگیری از ظرفیتهای انگیزشی قرآن میشود. این پژوهش با تحلیل این چالشها و فرصتها، الگویی راهبردی برای مواجهه سازنده با قرآن کریم در دوران معاصر ارائه میدهد.