همگان موظف به تحقق جامعه مطلوب قرآنی هستیم تا در آن جامعه استعدادهای فطری و خدادادی انسانها ظاهر و شکوفا گردد. برای این منظور، باید ویژگیهای چنین جامعهای را از منظر قرآن و با تکیه بر آثار مفسران بزرگی همچون علامه طباطبایی بشناسیم. در این نوشته، در میان خصایص و ویژگیها، موضوعات مهمی همچون اصل امنیت و ساز و کار تحقق آن، قانون و قانونگذاری، همبستگی اجتماعی، رهبری و اقتدار، قشربندی و ساختار آن، راهبردهای کاهش فاصله طبقاتی، خانواده و ساز و کارهای استحکام و حاکمیت اخلاق در آن، تحول در جامعه مطلوب و فراگیری مسئولیتها در جامعه مطلوب به بحث گذاشته شده است. نوشتار حاضر کوشیده است با اقتباسی از روش تحلیل مضمون و جستجوی مفاهیم و عباراتی که بیانگر ویژگیهای جامعه مطلوب باشند، در پاسخ به این سوال که «جامعه مطلوب از منظر علامه طباطبایی از چه ویژگیهایی برخوردار است؟» یافتهها را چیدمان نموده و به این خصوصیات بپردازد. البته به دلیل اینکه ایشان در اکثر موارد بهصورت مستقیم به این موضوع نپرداخته است، کوشش بر آن بوده که مواضع اسلام از منظر علامه درباره موضوعات مورد نظر استخراج گردد و چون آن ویژگیها در کلیت اسلام مطلوب شناخته شدهاند، بهعنوان ویژگیهای جامعه مطلوب آورده شدهاند. ویژگیهای گردآوری شده پس از طرح برخی مبانی نظری عبارتند از: غایتمندی، امنیت، قانونگرایی، همبستگی اجتماعی برآمده از خداباوری، رهبری و اقتدار، ساخت قشربندی اجتماعی، تکافل اجتماعی، آزادی و آزادگی، خانوادهمحوری، پویایی و رو به رشد بودن جامعه، و شایستهسالاری بهعنوان ویژگیهای جامعه مطلوب شناخته شدهاند.
قرآن پژوهی