استاد گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه علوم اسلامی رضوی، مشهد، ایران
10.22034/qs.2025.736217
چکیده
انسجام ساختاریو یکپارچگی متن قرآن کریم، بهعنوان یکی از وجوه اعجاز بیانی این کتاب آسمانی، همواره مورد توجه اندیشمندان مسلمان و خاورشناسان قرار داشته است. این پژوهش با روش توصیفی-تحلیلی، به بررسی ابعاد گوناگون انسجام در قرآن، از سطح آوایی و واژگانی تا سطح آیات و سورهها میپردازد. یافتهها نشان میدهد که قرآن کریم از نظمآهنگ دقیق، گزینش و چینش حسابشده واژگان، تناسب فواصل آیات با مضامین و پیوند عمیق میان آیات و سورهها برخوردار است. در مقابل، دیدگاههای برخی خاورشناسان که به پراکندگی و نابسامانی ساختاری قرآن معتقدند، عمدتاً ناشی از غفلت از سبک منحصربهفرد تربیتی و غرضمحور قرآن و نیز بیتوجهی به میراث غنی تفسیری و بلاغی مسلمانان است. این مطالعه مؤید آن است که انسجام ساختاری قرآن، پدیدهای چندسطحی و هدفمند است که هماهنگی کامل بین صورت و معنا را تأمین کرده و بر وحدت ذاتی و اعجاز این متن الهی صحه میگذارد.
قرآن پژوهی