جایگاه والای قرآن نزد مسلمانان باعث شده است که آنان در نظام فکری و علمی خویش، کاملا متاثر از قرآن بوده است؛ بنابراین، هرگونه شناخت از نظام فکری و علمی مسلمانان، منوط و وابسته به شناخت قرآن است. از طرف دیگر، داستانها درمورد قرآن و سرنوشت آن فراوان است و محتوای آن نیز بسیار متنوع میباشد. درنتیجه، کشف و تحلیل جایگاه قرآن در نظام معرفتی و علمی مسلمانان پیچیدگی خاصی پیدا کرده است. این مقاله با استقرای آیات قرآن، مطالعه کتابخانهای آثار علمی مسلمانان و نیز سخنان دانشمندان اسلامی و غیر اسلامی پیرامون قرآن، تلاش کرده است تصویری روشن از جایگاه قرآن در ابعاد مختلف عرضه بدارد. نتایج پژوهش نشان میدهد قرآن مجید از نگاه اسلامی، کتابی آسمانی، الهی، تغییر نایافته، و مانند ناپذیر است؛ این کتاب، مورد تقدیس همه مسلمانان در تمامی سطوح بوده و سرمنشأ و آبشخور همه علوم اسلامی تلقی میشود. قرآن با دیگر کتب آسمانی، همسنخ و ولی برتر از آنها میباشد و مورد احترام بسیاری از غیر مسلمانان قرار گرفته است. گرچه این کتاب ازسوی برخی غیر مسلمانان با نقدهایی مواجه بوده، اما اندیشمندان اسلامی، این نقدها را وارد نمیدانند. نتیجه آنکه قرآن مجید، در کانون نظام معرفتی و دانشی مسلمانان حضور داشته و این نظام بدون قرآن حقیقت خویش را از دست میدهد.
قرآن پژوهی