استادیار، گروه علوم قرآن، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران
چکیده
مسئله اختلاف قرائات یکی از مباحث پر بسامد در عرصه قرآن پژوهی است. اگر اختلاف قرائات پدیدهای همزاد با قرآن باشد و از روز نخست، متن قرآن دارای تنوع خوانش و فهم بوده باشد و هر قاری بتواند قرائت خاص خود را اختیار نماید، وحدت مفهومی قرآن زیر سؤال رفته و راه برای هرگونه برداشتی از قرآن بازمیگردد و چه بسا مایه بیاعتمادی به متن قرآن شود. پژوهش حاضر با استفاده از روش نقد تاریخی تلاش کرده است گزارشهای مرتبط با اختلاف قرائات را بررسی نموده، زمان پیدایش و میزان تاثیر این پدیده بر اصالت قرآن را روشن نماید. نتایج پژوهش نشان میدهد، مسئله اختلاف قرائات عمدتا به عصر تابعان و بعد از آن برگشت داشته و از همان دوران، با تلاشهای اهلبیت و اقدامات برخی دانشمندان فریقین، این پدیده چالش برانگیز مدیریت شده و هیچ گاه به تنوع متنی قرآن منجر نشد و آنچه از آثار آن باقی مانده است به حدی نیست که اعتبار و اصالت قرآن را زیر سؤال برد.