واکاوی مصداق «الکوثر» هنگام نزول سورۀ کوثر در تفاسیر عقلی فریقین

سوره کوثر به جهت ابهام در معنای واژه «کوثر» از ابتدای نزول تاکنون مورد توجه ویژه مفسران بوده و همواره از مباحث چالشی تفسیری محسوب می‌شده است. این پژوهش با روش تحلیلی-توصیفی به بررسی تطبیقی دیدگاه‌های مفسران فریقین در تفاسیر عقلی پرداخته و با تحلیل مستندات تاریخی و قرآنی، به واکاوی مصداق حقیقی این واژه در زمان نزول سوره همت گماشته است. یافته‌های تحقیق حاکی از آن است که: 1. اختلاف‌نظرهای گسترده‌ای در میان مفسران درباره مصداق «کوثر» وجود دارد که عمدتاً ناشی از تفاوت در روش‌های تفسیری است؛ 2. بررسی شأن نزول، اسباب نزول، سیاق آیات و شرایط تاریخی مکه در زمان نزول سوره، کلید حل این اختلاف‌نظرهاست؛ 3. مستندات تاریخی و روایی نشان می‌دهد مصداق اتم «کوثر» در زمان نزول، حضرت فاطمه زهرا س بوده‌اند؛ 4. این انتخاب الهی دارای حکمتی عمیق بوده است؛ چرا که ایشان در عین وحدت وجودی، دارای شأنیت کثرت بخشی به نسل پیامبرص بودند؛ 5. این مصداق یگانه، نقشه دشمنان برای ابتر نشان دادن اسلام را خنثی نمود. نوآوری این تحقیق در ارائه تحلیل جامع از مستندات تاریخی و تفسیری برای اثبات این مدعاست که مصداق «کوثر» منحصراً حضرت فاطمه÷ بوده‌اند، نه مصادیق دیگر مانند نهر بهشتی یا نبوت که برخی مفسران مطرح کرده‌اند.