نظام مسائل و طبقه‌بندی علوم در تفسیر المیزان

پژوهش حاضر با هدف تبیین نظام مسائل و معیارهای طبقه‌بندی علوم از منظر علامه طباطبایی در تفسیر المیزان انجام شده است. این تحقیق با روش کتابخانه‌ای و رویکرد توصیفی-تحلیلی به بررسی دیدگاه‌های این مفسر بزرگ در مواجهه با علوم قرآنی پرداخته است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که علامه طباطبایی با تکیه بر جامعیت قرآن کریم (شامل ظاهر و باطن)، نظامی منسجم برای طبقه‌بندی علوم ارائه نموده است. مهم‌ترین نتایج این پژوهش عبارتند از: 1. موضوع علم به عنوان ملاک اصلی در نظام‌بندی مسائل و طبقه‌بندی علوم در المیزان مورد توجه قرار گرفته است؛ 2. تقسیم‌بندی علوم بر اساس احوالات موضوع به علوم برهانی، حضوری و حصولی انجام شده است؛ 3. در علوم اعتباری، اغراض و اهداف به عنوان معیار اصلی طبقه‌بندی مدنظر بوده است؛ 4. علامه با معیارهای ادغامی جدید برای تمایز علوم و شبهات مربوط به «روش واحد» در علم دینی مخالفت ورزیده است؛ 5. دیدگاه ایشان نسبت به امکان و وجود علم دینی کاملاً مثبت و اثباتی است. این پژوهش نشان می‌دهد که تفسیر المیزان با ارائه نظامی منسجم از طبقه‌بندی علوم، رویکردی نوین در مواجهه با معارف قرآنی عرضه کرده است که می‌تواند الگویی برای پژوهش‌های میان‌رشته‌ای در حوزه علوم اسلامی باشد.