لزوم فاصله‌گذاری اجتماعی در مقابله با بیماری‌های واگیردار (موردی ویروس کرونا) بر اساس قاعده «حریم حمی»

از آغاز سال ۲۰۲۰ میلادی، بسیاری از کشورهای دنیا با چالشی به نام پاندمی ویروس کرونا مواجه شدند. این بیماری واگیر بیش از دو سال دنیا را به رنج کشاند و خسارات فراوانی را برای بشر به همراه داشت. برای کنترل آن، راهکارهای متنوعی مطرح شده است؛ از جمله آن‌هایی که مورد اتفاق متخصصان قرار گرفته‌اند، رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و پیروی از شیوه‌نامه‌های بهداشتی تا یافتن درمان قطعی، به‌منظور جلوگیری از گسترش بیماری. همان‌طور که پیش از این در ارتباط با سایر بیماری‌های واگیر، دوری از افراد آلوده توصیه می‌شده است، لزوم رعایت این دستورالعمل‌ها در حوزه نظری فقه اسلامی نیز مورد بحث قرار گرفته است. در این باره، بر اساس ادله، بر اهمیت رعایت پروتکل‌های بهداشتی تأکید شده و اصل دفع ضرر به عنوان مبنای تبیین فتاوا مورد استفاده قرار گرفته است. این مقاله درصدد است با تکیه بر اهمیت حفظ جان، آموزه‌ای قرآنی، و استناد به «قاعده فقهی حریم حمی» به همراه سایر ادله نقلی (مستفاد از تجربه بیماری‌های واگری همچون وبا و طاعون)، به بررسی رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و دستورالعمل‌های ابلاغ شده بپردازد. هرچند موضوع ویروس کرونا به‌صورت موردی بررسی می‌شود؛ اما ادله ارائه شده – به ویژه قاعده حریم حمی که برگرفته از آیات و سیره عقلاست – در تبیین راهکارهای مقابله با تمامی بیماری‌های واگیر قابل استناد است. مفهوم این قاعده، «مراقبت از حریم پیرامونی به‌منظور حفاظت هرچه بیشتر از نقطه کانونی» می‌باشد؛ که در این تحقیق به معنای ضرورت رعایت اصول بهداشتی و فاصله‌گذاری اجتماعی در مواجهه با ویروس کرونا به‌منظور حفظ جان فردی و جمعی و جلوگیری از خسارات گسترده به جامعه تعبیر شده است. روش تحقیق نگارنده شامل گردآوری اطلاعات مکتوب و نقلی و تحلیل آن‌ها در چارچوب قواعد شناخته‌شده استنباط می‌باشد؛ بر اساس این تحلیل، رعایت فاصله‌گذاری اجتماعی و پیروی از شیوه‌نامه‌های بهداشتی ارائه‌شده توسط متخصصان الزامی دانسته شده است.